Аналогтық шама – берілген интервалдағы мәні үздіксіз өзгеретін шама. Оның нақты мәні тек өлшеу жүргізетін құралдың дәлдігіне байланысты. Бұл, мысалы, температура.

Дискретті шама — мәні Секіртпе тәрізді өзгеретін шама. Мысалы, аудиториядағы студенттер саны. Өлшеу сигналы-өлшенетін физикалық шама туралы сандық ақпаратты қамтитын сигнал. Мысалы, температураны өлшейтін термоэлектрлік түрлендіргіш шығысындағы кернеу.

Деректер сигналы-бір немесе бірнеше параметрлерді өзгерту, оның өзгеруін көрсететін физикалық шаманың көмегімен деректер хабарын ұсыну нысаны.

Микропроцессорлық техникада электр шамалары (ток, кернеу) сигналдар болып табылады. Деректер сигналын білдіретін параметр-өзгеруі деректер хабарламасын Өзгертуді көрсететін деректер сигналының параметрі (амплитудасы, жиілігі, фазасы, импульстің ұзақтығы, кідіріс ұзақтығы).

Аналогтық деректер сигналы-ұсынылған параметрлердің әрқайсысы уақыт функциясымен және ықтимал мәндердің үздіксіз жиынымен сипатталатын деректер сигналы, яғни аналогтық сигналдар үздіксіз (немесе бөліктік-үздіксіз) xa(t) функциясымен сипатталатын, әрі t функциясы мен аргументінің өзі кейбір аралықтарда кез келген мәндерді қабылдай алады

Аналогтық деректер сигналы

F (t) аналогтық сигнал, егер t нақты саны болса, кез келген t үшін f (t + T) = f (t), бұл кезде t сигнал кезеңі деп аталады.

Дискретті сигнал – деректердің айырмашылығы аналогтық, яғни оның мәнін белгілі тек дискретті моменттері. Дискретті сигналдар торлы функциялармен – тізбектермен – хд (nT) сипатталады, мұнда T = const – дискретизация аралығы (кезеңі), n = 0, 1, 2, … .

Хд (nT) функциясының өзі дискретті сәттерде кейбір интервалда ерікті мәндерді қабылдай алады. Функцияның бұл мәндері функцияны таңдау немесе санау деп аталады. X(nT) тор функциясының басқа белгісі x(n) немесе xn болып табылады. X(n) тізбегі функцияны анықтау интервалына байланысты түпкілікті немесе шексіз болуы мүмкін.

Кванттық деректер сигналы-Интервалдардың соңғы санына үздіксіз немесе дискретті шаманың мәндер диапазонының аналогтық немесе дискретті айырмасынан ерекшеленеді. Кванттаудың қарапайым түрі-бүтін санды кванттау коэффициенті деп аталатын табиғи санға бөлу.

Сандық деректер сигналы-ұсынылатын параметрлердің әрқайсысы дискретті уақыт функциясымен және ықтимал мәндердің соңғы жиынымен сипатталатын сигнал. Цифрлық сигналдар Хц(nT) квантталған торлы функцияларымен сипатталады. Цифрлық сигналды аналогтан алған кезде дискретизация және кванттау болады.

Екілік цифрлық сигнал-екі шаманың көпразрядты комбинациясы – нөль және Бірлік – және әдетте екілік код деп аталатын параметрдің шамасы туралы ақпаратты ұсыну тәсілі қолданылатын деректер сигналы.

Модуляция-төмен жиілікті ақпараттық сигнал (хабар) Заңы бойынша жоғары жиіліктегі тербелістің бір немесе бірнеше параметрлерін өзгерту процесі.

Қазіргі уақытта кодтау және өңдеу қарапайымдылығына байланысты екілік цифрлық сигналдар цифрлық электрондық құрылғыларда қолданылады. Цифрлық сигналды байланыс арналары (мысалы, электр немесе радиоарналар) арқылы беру үшін модуляцияның әртүрлі түрлері қолданылады.

Әртүрлі модуляция түрлері мысалында деректер сигналдарының ұсынылған параметрлерінің мысалдарын қарастырайық. 1). Сонымен қатар, модульдің қарастырылған түрлерінен басқа фазалық (ФМ), уақыт-импульстік (ВИМ), ендік-импульстік (ШИМ) және басқа да модуляциялар бар.

Сигналдар модуляциясының әр түрлі түрлері-деректер сигналдарының әр түрлі ұсынатын параметрлері

Сур. 1. Сигналдар модуляциясының әр түрлі түрлері-деректер сигналдарының әр түрлі ұсынатын параметрлері

Цифрлық сигналдың мәнін түсіну үшін келесі жіктеуді қарастырайық. Цифрлық техникада сигналдар бөлінеді (сурет. 2):

шамасы бойынша ерікті және уақыт бойынша үздіксіз (аналогтық));

шамасы бойынша ерікті және уақыт бойынша дискретті (дискретті));

шамасы бойынша квантталған және уақыты бойынша үздіксіз (квантталған));

көлемі бойынша квантталған және уақыт бойынша дискретті (цифрлық).

Аналогты, дискретті, квантацияланған және сандық сигналдар

Сур. 2. Аналогты, дискретті, квантацияланған және сандық сигналдар

Аналогтық сигналдар үздіксіз өзгеретін физикалық шамаларды ұсыну үшін жиі қолданылады. Мысалы, термопарадан алынатын Аналогты электр сигналы температураның өзгеруі туралы ақпаратты, микрофондан сигналды – дыбыстық толқын және т. б. қысымның тез өзгеруі туралы көрсетеді.

Сандық және импульстік техника саласында терминология қалыптасқан болып табылмайды. Сонымен, дискретті сигнал-бұл белгілі бір уақыт кездерінде ғана белгілі болатын параметрдің мәні, сондай-ақ аналогтық сигналға қарағанда, тек тіркелген мәндерді қабылдай алатын параметрді білдіретін сигнал (әдетте екеу: логикалық «нөл» немесе логикалық «бірлік»).

Екінші жағдайда сигналды квантталған деп дұрыс атауға болады, бірақ өнеркәсіптік Модульдер «дискретті сигналдарды енгізу модульдері» деп аталады. Әр түрлі физикалық шамалардың ақпаратты беру үшін пайдаланудан басқа, сигналдар да ұсынылатын параметрлермен ерекшеленеді.