Қазақтың дәстүрлі рухани мәдениеті

Қазақтың дәстүрлі рухани мәдениеті, оның дүниетанымдық, әлеуметтік-саяси мазмұны. Қазақ халқының ерте заманнан жазу-сызу өнері болмаған кезінде тудырған ауыз әдебиетінің (фольклор) нұсқалары рухани мәдениетінің, дүниетанымының, әлеуметтік-саяси өмірінің тарихи ақиқатын көрсететін жәдігерлер екендігі белгілі. Бұл топқа жататын шығармалардың бәрі де ауызша шығарылып, көпшілікке ауызша айту арқылы тараған. Ауыз әдебиетінің қай түрін, қандай шығармасын алсақ та, оны әуел…

Фольклорно-мифологическое наследие казахского народа

Рассматриваются особенности мировосприятия казахского народа, сформировавшиеся в процессе кочевого образа жизни, ставших основой национального эпоса, фольклорных музыкальных и изобразительных традиций. Этот аспект важен для данного исследования, поскольку казахское традиционное мировоззрение определяет особенности национальной художественной модели мира. Среди многочисленных факторов, определяющих траекторию развития любого народа, важное место принадлежит ментальности, исследование и понимание которой связано с этнической…

Ежелгі Мысыр сәулеті

Б.з.д. ХХVІІІ — І ғасырлардағы Ежелгі Мысыр сәулеті. Мысыр мәдениеті Ливия және Арабия шөлдерінің арасындағы Ніл алқабының құнарлы жерінің (ені 15-20 км) тар жолағында пайда болды. Қолайлы су қатынасы елдің экономикалық және саяси бірлігін көтерді. Б.з.д. ІV мыңжылдықтардың соңында Жоғарғы және Төменгі Мысырды біріктіріп тұрған мемлекет басында патшаперғауын бас болып, пұрсатты басшы топ ерекшеленді. Перғауындарға…

Қазіргі заман мəдениетіндегі БАҚ-тың орны

Қазіргі заман мəдениетін біз көбінде медиамəдениетпен байланыстыратынымыз заңды. Өйткені бұқаралық ақпарат құралдары қазіргі заман адамын да, оның мəдениетін де құрастырады. Концепциялар туралы айтпас бұрын жалпы бұқаралық мəдениет ұғымының ғылыми айналымда болсын, БАҚ-та болсын орнығып үлгергеніне қарамастан, кейбір таласты тұстары бар екендігі жайлы мамандардың барлықтары бірдей көзқараста еместігін де айта кетуіміз керек. Мысалы, еліміздегі танымал мəдениеттанушылардың…

Ақпараттық мəдениет пен жаһанданудың алғышарттары

Ақпараттық мəдениет ақпараттық қоғамға тəн мəдениет екендігі көп дəлелді қажет ете қоймас. Ал ақпараттық қоғам туралы алдыңғы тарауда кеңінен тоқталғандықтан, ақпараттық мəдениеттің сипаттамаларының сол ақпараттық қоғам сипаттамаларынан туындайтындығын ескере отырып, қайталап жатуды жөнсіз деп білемін. Ендігі жерде ақпараттық мəдениеттің жаһандану үрдістерімен етене тығыз байланыстылығын есте ұстай отырып, осы жаһандану үрдістеріне кеңірек тоқталған дұрыс. Жаһандану жəне…

Түpкiлік өpкeниeттегі тектілік, кісілік және тұлға ұғымдары

Түpкiлep тypaлы көптeгeн aңыздap бap. Oлapдың iшiндe түpкi cөзiнiң этнoнимi тypaлы opтa ғacыpлық түpкi тұлғacы М. Қaшқapидың «Ұлы тәңipi aйтaды: Мeнiң бip тaйпa қocыным бap. Oлapды түpiк дeп aтaп, күншығыcқa қoныcтaндыpдым. Кeйбip тaйпaлapғa peнжiceм, түpiктepiмдi қapcы aттaндыpaмын». Бұғaн қoca, М. Қaшқapи түpiктepдi өтe көpiктi, ұнaмды өңдi, мeйipiмдi жүзгe иe, кiшiпeйiл, yәдeгe бepiк жaндap peтiндe cипaттaп,…

Этикалық мəдениет туралы жалпы мәлімет

Өмір ағымында адам басқа адамдармен іскери қатынасқа түседі. Бұл қатынастарды реттеушілердің бірі мораль болып табылады. Онда біздің жақсылық жəне жамандық, əділеттік жəне əділетіздік туралы түсініктеріміз сипатталған. Мораль адамға қоршаған орта мен айналадағы адамдар тəртібін бағалауға, өмірінің дұрыс не бұрыс бағытта жүріп жатқандығын ұғынуға, жəне не нəрсеге талпыну керектігін бағалауға мүмкіндік береді. Адам егер моральдық норманы…

Эстетикалық мəдениет салалары

Ақиқатты эстетикалық тұрғыдан игерудің ежелгі формаларының бірі өнер болып табылады, оның негізгі мақсаты — адамның қабілеттерін қалыптастыру жəне дамыту, қоршаған ортаны шығармашылықпен жəне өзін сұлулық заңдылығы бойынша түрлендіру. Айта кететін жайт ғылым, саясат, мораль, өнерге қарағанда өнер адамының əмбебап қажеттілігін қанағаттандырады: қоршаған ақиқатты адам сезімталдығының барлық дамыған формасында қабылдау. Өнер өзінің шығу тегіне байланысты адам,…