Химияның биологиямен өзара байланысы

Химмияның бұрыннан келе жатқан мақсаты лабораториялық жағдайда тірі ағзаны жасау болғанымен, көпке дейін химия мен биологияөз жолдарымен дами берді. Өрбіген бұл идея алхимия кезінен бастап пайда болғанымен, XVI ғасырға дейін басты мақсаттың ұстамы болып келді. Бірақ XVII ғасырда ғалымдар арасында іске аспайтын және сол себепті алхимия идеялары өтірік деген көзқарас қалыптасты. Осындай артық бағалауға мүмкіндік…

Эволюциялық химиядағы функционалдық жол

Функционалды жолдың аумағында бұрыңғыдай катализдің рөлі жәнехимиялық жүйелердің өзін-өзі ұйымдастыратын процесстер бағынатын заңдар көрсетіледі. Бұрын көрсеткендей эволюцияның биологияалды кезеңінде жетекші рөлді катализ атқарған. Каталикалық процестер рөлі құрамның күрделене және химиялық жүйелер құрылымдарының күрделене бастауы кезінде күшейді. Соның негізінде кейбір ғалымдар химиялық эволюцияны тікелей өзін-өзі ұйымдастырумен және каталикалық жүйелердің өзбетінше дамуымен байланыстыра бастады. Басқаша айтқанда осындай…

Биогенез мәселесіндегі субстраттық жол

Субстраттық жолдың аумағын көрсеткендей биологиялық жүйелерді құрудағы негізгі құрылыс материалы болып, химиялық элементтер мен қосындылардың арнайы диффенциалдық сұрыптауы тіршіліктің қарапайым түріне өткенде жүреді. Бұл элементтер химияда органогендер деп аталады. Осындай жолдың нәтижесі болып химиялық элементтер мен құрылымын сұрыптаудағы мәлімет саналады, ал ол биологиялық эволюцияға ұқсас болып қалады. Қазіргі кезде ғылым 110 химиялық элементтерді ашты. Олардың…

Эволюциялық химия

ХХ ғасырдың 60-70 жылдары химияның негізгі проблемаларын шешетін төртінші деңгей пайда болды –ол қазіргі кезде мүмкін болған өте жоғары ұйымдасқан химиялық жүйелерді материалдар өнімдерін пайдалануға арналған жолдың ашылуы еді. Бұл жолдың негізінде мақсатты өнімдерді алу үшін процесстердегі қолдану принциптерінің өз бетінше жетілуге алып келетін химиялық реакцияның катализаторлары, яғни химиялық жүйелердің өз бетінше ұйымдастыру шарттары жатыр…

Химиялық процесс туралы ілім

Жаңа талаптардың өндіріске деген әсерінен сыртқы факторлардың заттың қасиеттерінің өзгерісін есепке алатын химиялық процесстер туралы ілім пайда болды. Содан кейін химия шикізаттың аяқталған заттарға айналуы, заттардың қасиеттерінің механизмдері, процесстер туралы ғылымға айналды. Соның нәтижесі арқасында синтетикалық материалдар өндірісі пайда болды және бұл материалдар құрылыс жұмыстарында ағаш пен металлды ауыстырды; тамақ шикізатын лак, жуғыш құралдар мен…

Құрылымды химия

ХХ ғасырдың бірінші жартысында химиялық элементтердің қасиеттерін зерттеген көптеген эксперименттер, ғалымдарды заттардың қасиеттерінің және олардың сапалы көптүрлігі тек ғана элементтердің құрамымен анықталмайды және олардың молекулаларының құрылымымен анықталадыдеген сенімге алып келді. Осы кезеңде мануфактуралық өндіріс фабрикалық, машиналық техникаға және шикізат базасы кең, өндіріске ауысқан еді. Химиялық өндірісте, негізінен өсімдік және жануарлардан шыққан көптеген заттарды өңдеу артып…

Жаңа материалдарды жасау мәселелері

Бүгінгі күні ғылымда меншікті салмақтарына қарай бірқалыпты емес таралған 110 химиялық элементтер белгілі. Атап көрсетсек: Жердің физикалық қол жеткен қабатының 98,6% массасын 8 химиялық элемент құрайды: оттегі (47%), кремний (27,5), алюминий (8,8), темір (4,6%), кальций (3,6%), натрий (2,6), калий (2,5), магний (2,1). Бірақ бұл элементтердің бәрі пропорционалды түрде пайдаланбайды. Мысалы, темір Жерде алюминийге қарағанда екі…

Химиялық қосылыстар концепциясы

Көпке дейін химиктер қосындыларға не жататынын, қарапайым денелер мен қоспаларға не жататынын эмпирикалық жолмен анықтап келді. ХІХ ғасырдың басында Ж. Пруст құрам тұрақтылық заңын ашқаннан кейін кез-келген жеке химиялық қосынды қатаң белгілі бір өзгермейтін құрамға ие болатыны анықталды – берік созылған құрамдық бөліктерден (атомдарға) және сонысымен қоспалардан өзгеше болатыны дәлелденді. Сонымен қатар Пруст кез-келген таза…

Химиялық элемент концепциясы

Химиядағы химиялық элемент концепциясының пайда болуы адамзаттың табиғатта бірінші элементтің көрінісін табуға деген ізденісінің нәтижесі болып саналады. Бұл проблеманы шешудің тамыры Көне Грециядағы пайда болған табиғаттың алғаш элементтер іліміне алып барады. Сол жерде, жаңа дәуірде қайталанған химияда Р. Бойль ашқан, табиғаттың атомистикалық концепциясы пайда болған Р. Бойль химиялық элемент туралы қазіргі көзқарасты қалыптастырған ғалым. Оның…