Қарлұқ қағанатының құрылуы мен дамуы

Бастапқыда Қарлұқ қағанаты Алтай мен шығыс жағалауының арасында Балқаш көлі орналасқан. VII ғ. ортасында қарлұқ бірлестігінің құрамына үш ірі бұлақ, шегіл, шашлық тайпалары кірді. Бірлестік көсемінің атағы-эльтебер. 742 жылы қарлұқтар…

Мәліметті ашу »

Морфема туралы түсінік

Морфемалардың сөз ішінде әр түрлі дыбысталып, бір морфеманың түрлі морфтарға (алломорф, морфема варианты) бөлінуінде ерекше қызмет ететін дыбыстар (фонема) бар. Ондай дыбыстардың бірін-бірі алмастырып, мағынаға нұқсан келтірмей морф жасауын кейде…

Мәліметті ашу »

Тіл дыбыстары туралы түсінік

Сөздің айтылуы бар да, жазылуы бар. Тіл дыбыстары – адамның дыбыстау мүшелерінің жемісі. А.Байтұрсынұлы өзінің алғашқы «Тіл — құралында» «Дыбыс пен қарып екеуі екі басқа нәрсе. Біріне бірін қатыстырып, шатастырмасқа…

Мәліметті ашу »

«Мақпал қыз», «Құл мен қыз» жырларының көркемдік-тарихи мәні

Жырдың 2 түрлі нұсқасы бар: 1) Көкшетау нұсқасы , айтушы — Көкшетау ақыны Ертай Құлсарыұлы Қысқаша сюжеті — қарауылдың сұлу қызы Мақпалға Әбден дейтін жалшы жігіт ғашық болады. Ру салтына…

Мәліметті ашу »

«Күлше қыз — Назымбек» жырының композициялық құрылысы

Оқиғасы ХVІ ғ Ормамбет хан мен қырық сан Қырым жұртының дәуірімен байланысты «Күлше қыз – Назымбек » жыры. Бір нұсқасы 1935 ж. «әдебиет майданы» журналының 1- санында «Назымбек » деген…

Мәліметті ашу »

Аңыздар және олардың түрлері

Аңыздар – аңыз дегеніміз қазақ фольклорлық прозасының жанры . Ол елдің рудың шыққан тегі, кешкен жолы жайындағы немесе тарихта болған әйгілі адамдар: хан, батырлар, би, шешендер, жайындағы сондай – ақ…

Мәліметті ашу »

Ертегілердің өзіндік ерекшелігі, жиналуы мен зерттелуі

Ертегілер. Ертегі – ауыз әдебиетінің көне жанры. Онда еңбекші халықтың тұрмыс- тіршілігі , әдет – ғұрпы , тарихы, мұң шері, арман — қиялы бенеленеді. Қазақ ертегілерінің жиналу зерттелу, жариялану тарихына…

Мәліметті ашу »

Шешендік сөздердің қызметі мен қоғамдық мәні

Шешендік сөздер қазақ ауыз әдебиетінің бір түрі — шешендік өнер. Шешендік өнер – ақындық айтыс секілді қазақ әдебиетінің өзіндік ерекшелігін көрсететін негізгі жанрларының бірі. Шешендік сөздердің бір ерекшелігі — олар…

Мәліметті ашу »

Тұмыс-салт жырлары, олардың жіктелуі

Тұрмыс – салт жырлары – қазақ ауыз әдебиетінің жанрлық түрлерінің бірі, халықтың әр түрлі салт, әдет – ғұрып, ырым – жораларына байланысты туған өлең жырлар. Тақырыбы, айтылуына қарай т.с.ж.бірнеше топқа…

Мәліметті ашу »